10 najlepszych filmów roku 2009

Jaki był rok 2009 w kinie? Myślę, że niezły, lepszy od poprzedniego. Zgodnie z nową świecką filmasterową tradycją przedstawiam moje prywatne i subiektywne Top 10 filmów, które miały polską premierę w minionym roku.

10. Das weiße Band (Biała wstążka) Michaela Haneke

Trochę się zawiodłem. Początkowo klimat bardzo jak w Caché -- coś się dzieje, ale widzimy nie dzianie się, a wszystko dookoła dziania. Potem film zaczyna bardziej przypominać kryminał, w którym jednak znamy od początku sprawcę. Wiem co Haneke chciał powiedzieć; ładnie i całościowo przedstawił niemiecką wioskę w przededniu wybuchu I wojny. Zabrakło mi jednak specyficznego dla reżysera napięcia i niepewności tego co stanie się za chwilę. Nie kupuję też filmu jako alegorii genezy nazizmu. To o wiele bardziej skomplikowane zjawisko niż sprawa patriarchalnego wychowania. Czemu więc film umieszczam w top 10? Bo mimo wszystko to Haneke a on nie kręci złych filmów. I ten też jest bardzo dobry. Po prostu po Złotej Palmie w Cannes, miałem większe oczekiwania.

Recenzje na Filmasterze: Biała wstążka - recenzje

9. Los abrazos rotos (Przerwane objęcia) Pedro Almodovara

Jaki jest najgorszy koszmar każdego reżysera? Jeśli ktoś obcy potnie twój film za ciebie. Nie mam wątpliwości, że Almodóvar ciął własnoręcznie, co czyni go znacznie szczęśliwszym od Harrego Caine'a, bohatera "Przerwanych objęć". Nowy film hiszpańskiego geniusza jest hołdem dla kina. Ale jakiś cudem udaje mu się po raz kolejny opowiedzieć przy okazji świeżą, zabawną i dramatyczną historię o miłości, zazdrości i chorym pożądaniu. Jedna z perełek filmowych tego roku, mimo nienajlepszych recenzji krytyków.

Moja recenzja: Wyznanie miłosne Almodóvara

[link]

8. Public Enemies (Wrogowie publiczni) Michaela Manna

Wspaniały film - i kolejny "zjechany" przez krytykę! Bardzo realistycznie, wręcz dokumentalistycznie przedstawione lata trzydzieste. Mann podjął tu kilka odważnych (szalonych) decyzji realizacyjnych idących na przekór aktualnym tendencjom w kinie (zdjęcia, montaż). Ale przede wszystkim to świetna historia, opowiedziana bardzo obiektywnie i przedstawiająca szalonych ludzi żyjących w szalonych czasach depresji. Zimny film, który porusza bez grania na emocjach.

Moja recenzja: Wrogowie publiczni to wporzo kolesie

7. Rewers Borysa Lankosza

Nie jest to żaden "polski Tarantino", ani "film w stylu coenowskim", ani w żadnym innym, oprócz rodzącego się właśnie stylu Borysa Lankosza. Inteligentny, zabawny, z dopracowanym, zaskakującym scenariuszem i wyśmienitą wprost Agatą Buzek. Jednocześnie śmieszny i sentymentalny. Zbyt poważny, żeby nazwać go "czarną komedią", zbyt błahy, żeby umieszczać go gdziekolwiek na drabinie polskiej kinematografii. Po prostu dobry film.

Recenzje na Filmasterze: Rewers - recenzje

6. Fish Tank Andrei Arnold

"Life's a bitch and then you die". Prosty i mądry film o wchodzeniu w dorosłość, nastoletnim buncie przeciw wszystkiemu i wszystkim. I o cholernej potrzebie rodziny. Mia to dziewczyna z sąsiedztwa dla chłopaków z Somers Town. A może to córka Randiego z Zapaśnika? Warto obejrzeć choćby po to, żeby zobaczyć jak z tak śmiesznym budżetem robi się wspaniałe filmy.

Recenzja Daniela Kocia z WFF: Którędy z tego akwarium?...

5. Odgłosy robaków – zapiski mumii Petera Liechti

Piękny film o umieraniu, który zostawia ślad, hipnotyzuje i skłania do zadania sobie bardzo podstawowych pytań. Czy na pewno to co zrobił bohater (nie pokazany zresztą podczas seansu ani razu na ekranie) to gorszy sposób na "życie" niż to co robi każdy z nas, czyli te tysiące nieistotnych czynności jakie wykonujemy przed śmiercią? Mocne.

Recenzja czary: The sounds of insects, Peter Liechti

[link]

4. Les Plages d'Agnès (Plaże Agnès) Agnès Vardy

Agnès Varda cofa się, zarówno dosłownie (bo chodzi tyłem) jak i w przenośni, w czasie, aby opowiedzieć "to co w jej życiu wydarzyło się interesującego, również dla innych". Opowiada w swoim stylu, ciekawie, dowcipnie ale też wzruszająco, szczególnie gdy mowa o zmarłych przyjaciołach i mężu. Piękny, prawdopodobnie ostatni film ważnej reżyserki.

Moja recenzja "na żywo" z seansu: Plaże Agnès Vardy

3. Avatar Jamesa Camerona

Najbardziej oczekiwany film roku okazał się wybitny, mimo swoich licznych niedostatków. James Cameron po raz kolejny udowodnił, że jest królem Hollywood i potrafi nawet na średniej historii stworzyć przełomowe dzieło. "Avatar" estetycznie bije wszystko co do tej pory stworzono w kinie, a jednocześnie, mimo wygładzenia i intelektualnego dostosowania do uśrednionego bywalca multipleksu, dostarcza silnych emocji i świetnej rozrywki. Posypią się Oskary, to pewne jak śmierć i podatki.

Moja recenzja: Avatar: Recenzja

2. The Wrestler (Zapaśnik) Darrena Aronofsky'ego

Sztampowy scenariusz rekompensuje genialny reżyser Aronofsky, który złych filmów przecież nie zwykł robić oraz rewelacyjny Mickey Rourke. Wciąga, porusza, przeraża. A na koniec zapiera dech.

Moja recenzja: Ostatni Ram Jam

1. Inglourious Basterds (Bękarty wojny) Quentina Tarantino

Wielu pewnie nie wierzyło, że Tarantino jest w stanie zrobić nawet quasi-poważny film o wojnie. Ja również. Po ostatnich zawodach (Kill Bill, Death Proof) nie liczyłem na wiele, na pewno nie na arcydzieło. A jak się okazało, właśnie to ostatnie powstało! Christopher Waltz urodził się do roli w Bękartach wojny i ukradł ten film, który trzyma się kupy głównie dzięki genialnemu aktorstwu i świetnej oprawie. Zabawny i wciągający. Najlepszy film roku i najlepszy Tarantino od lat.

Moja recenzja: Bękarty Wojny, czyli jak zakończyłem Drugą Wojnę Światową

Co mnie ominęło?

Z filmów pokazywanych w kraju, najbardziej żałuję, że ominęło mnie chińskie Miasto życia i śmierci w reżyserii Chuan Lu (tu recenzja Esme) oraz Tatarak Wajdy (zobacz recenzje), do którego miałem niesamowitego pecha -- raz nawet wybrałem się na niego do kina, ale tuż przed seansem poszła taśma i film odwołano! Nie widziałem też dobrze przyjętego Millenium: Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet (tu recenzja kocia) oraz Braci Karamazow Zelenki. Każdy z tych filmów miałby zapewne szansę na znalezienie się w czołówce.

Waszym zdaniem

Zachęcam przy okazji do tworzenia własnych list najlepszych / najgorszych filmów 2009 roku - niekoniecznie w osobnej notce, można na przykład podpiąć się pod notkę doktora puelbo.