Harry Brown - moralitet z klasą

Harry Brown to połączenie Gran Torino i Somers Town z domieszką Reservoir Dogs. Brzmi jak jakaś fatalna pomyłka. Gdy dodać do tego fabułę, która jest typową historią zemsty, zbyt płaską psychologicznie, żeby wyróżnić tu za cokolwiek scenarzystę, wydaje się, że film można sobie spokojnie odpuścić. A jednak działa! Głównie dzięki wybitnej wręcz roli Michaela Caine'a i zręczności debiutującego reżysera Daniela Barbera, który -- również z pomocą fantastycznych zdjęć -- umiejętnie buduje nastrój i nie pozwala nam się nudzić.

Brown to miły starszy pan zamieszkujący niebezpieczną londyńską dzielnicę, terroryzowaną przez brutalnych, młodocianych chuliganów na usługach narkotykowej mafii. Czas spędza ze swoim jedynym kumplem, sącząc w pubie piwo i pogrywając w szachy. Od początku filmu śledzimy jego codziennie, monotonne życie, powolne dogorywanie człowieka, któremu na starość dano żyć w czasach, z jakimi trudno mu się pogodzić.

Nasz boharter jest bierny. Mimo że widzi wszechogarniające zło brytyjskich blokowisk, nie uważa za stosowne zabieranie głosu. Chowa się i zamyka szczelnie w swoim świecie, parskając tylko niczym Kowalski z Gran Torino, na widok ulicznych scen, nie pasujące do jego wyidealizowanej wizji świata.

Zło, jak ma ono w zwyczaju, wtargnie jednak pewnego dnia z butami wprost na jego próg i chcąc-nie chcąc, Harry będzie zmuszony wziąć sprawy w swoje ręce.

Od tego momentu spokojne przez pierwszą część filmu tempo zaczyna nabierać rozpędu. Nawet jednak w kulminacyjnym momencie nie znajdzie tu nic dla siebie miłośnik amerykańskich sensacji. Harry Brown niesamowicie trzyma w napięciu, wykorzystuje jednak w tym celu tradycyjne filmowe środki, jak budująca nastrój świetnie dobrana muzyka, mroczne zdjęcia (naświetlenie i klimat nawiązuje do film noir) i sposób prowadzenia akcji, metodyczny, nieśpieszny, w sam raz, żeby zainteresować, ale zanudzić.

Harry Brown to przede wszystkim kino społeczne. W tym dobrym sensie. Kontynuuje brytyjskie tradycje umoralniającego kina opowiadającego o rzeczywistości "takiej jaka jest". Think: Ken Loach. O makabrycznych scenach, jakie widzimy w filmie (przykładowo: grupa nastolatków po zakatowaniu na śmierć staruszka, oddaje na niego mocz) czytamy w codziennej brytyjskiej prasie. Znieczulica jaką wystawia na celownik Barber ma miejsce w realnym życiu. Wydaje się, że reżyser chce powiedzieć: działajcie tu i teraz. Nie czekajcie, bo to może doprowadzić do tragedii.

Film na pewno nie spodoba się też Gordonowi Brownowi (przypadkowa zbieżność nazwisk) ani londyńskiej policji. Władza przedstawiona jest tu w bardzo negatywnym świetle -- dba głównie o dobry PR, nie przejmując się faktycznymi problemami ludzi. Jednostki próbujące coś zmienić wyśmiewane są i odsuwane na bok.

Mimo licznych uproszczeń i denerwujących miejscami prób wywierania emocjonalnej presji na widza, film mogę polecić każdemu miłośnikowi kina przede wszystkim z dwóch powodów:
- ponurych, dołujących, a jednocześnie pięknych zdjęć nieprzyjaznego Londynu
- oraz Michaela Caine'a.
To być może ostatnia rola tego aktorskiego geniusza, a jednocześnie jedna z najbardziej wyrazistych. Sam Caine wart jest wydania pieniędzy na seans w kinie.